Pomimo oficjalnego zakazu pracy dla Polakow w Niemczech sa furtki w przepisach,
umozliwiajace calkiem legalne zatrudnienie. Oficjalnie Niemcy wprowadzily dwuletni okres przejściowy, dla wszystkich nowych czlonkow Unii Europejskiej. Calkowita swoboda pracy spodziewana jest najprawdopodobniej na rok 2009 choc mowi sie rowniez o roku 2011.
Aby pracowac legalnie w Niemczech nalezy zalozyc wlasna firme i wykonywac uslugi na
zasadzie umowy-zlecenia. Wyglada to tak ze nie mozemy zatrudnic sie wtedy w dowolnej firmie bezposrednio i tam pracowac jako osoba zatrudniona - ale tylko i wylacznie jako firma
wykonujaca tam zlecenia. Np. podpisujemy z firma legalna umowe na wykonanie jakiejs
pracy - jako firma. Jest to czesto bardziej korzystne niz zatrudnianie sie gdzies na stale,
zarowno dla jednej jak i dla drugiej strony. Pracodawca (w tym przypadku zleceniodawca)
nie musi placic za nas zadnych podatkow, placi tylko taka kwote na jaka obie strony sie umowily.
Z drugiej strony duzo szybciej znajdziemy prace / nowe zlecenia pracujac w taki sposob,
jak wiadomo kazdy legalny pracownik kosztuje 2 razy wiecej niz otrzymuje pieniedzy.
Duzo ofert pracy z Berlina znajdziemy w gazecie Zweite hand wychodzacej w Berlinie
3 razy w tygodniu. Warto dodac ze gazeta publikuje niekomercyjne ogloszenia za darmo,
mozna wiec sie oglosic samemu. Aby to zrobic wystarczy wypelnic kupon z gazety i wyslac
go lub zaniesc do biura Zwiete Hand (adres na stronie www) a najprosciej -
wypelnic ogloszenie i wyslac bezposrednio przez internet.
Oferty pracy znalesc mozna rowniez na naszym forum w ogloszeniach : praca w berlinie
SAMOZATRUDNIENIE
Podejmowanie przez obywateli polskich
samodzielnej działalności gospodarczej w RFN.
Pomimo ograniczeń wynikających z Traktatu o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej
obywatele polscy mogą podejmować w RFN pracę w określonych przypadkach, między innymi
jako pracownicy sezonowi, studenci, pracownicy-goście, osobo wysoko wykwalifikowane (na
stanowiska wysokopłatne), pomoce domowe w gospodarstwach osób wymagających opieki,
mieszkańcy pasa pogranicza z RFN. Analogicznie, pomimo wyłączenia ze swobody świadczenia
usług budownictwa, sprzątania i dekoratorstwa wnętrz, usługi te mogą być realizowane, ale w
ramach wyznaczonego kontyngentu osobowego, na podstawie polsko-niemieckiej umowy z
31.01.1990 (Dz. U. z 1994 r. Nr. 98). Wymienione ograniczenie w świadczeniu usług w ogóle
nie dotyczy osób prowadzących w Polsce samodzielną działalność gospodarczą
(samozatrudnienie) i wykonujących usługę jednoosobowo.
Obywatel RP ma również możliwość zarejestrowania
działalności gospodarczej w RFN.
Czasami taką propozycję składają niemieccy zleceniodawcy licząc, że zlecana wówczas
usługa będzie ich mniej kosztować niż w przypadku zamówienia kierowanego do przedsiębiorstwa, nawet jeśli jest to polska firma. Ten swoisty popyt na usługi ze strony obywateli polskich
i innych nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej, zauważyli również różnego rodzaju pośrednicy. Pomagając w załatwieniu rejestracji działalności gospodarczej jednocześnie
obiecują kontakt z przyszłymi zleceniodawcami. Niestety osoby decydujące się na ten krok
często nie są dostatecznie informowane o wszystkich, niezbędnych formalnościach
wstępnych oraz o uwarunkowaniach jakim powinna odpowiadać działalność gospodarcza
prowadzona w Niemczech.
Przede wszystkim należy sprawdzić, czy dla prowadzenia danej działalności w
RFN konieczne jest uzyskanie odpowiedniego pozwolenia (np. gastronomia, usługi ochrony mienia i osób) oraz posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych (np. część usług rzemieślniczych) poświadczonych w wyniku przeprowadzenia niezbędnej procedury.
Następnie, poza złożeniem samego zgłoszenia działalności w urzędzie do spraw gospodarczych,
trzeba dopełnić innych formalności dotyczących np.: numeru identyfikacji podatkowej w urzędzie skarbowym, składania danych statystycznych, odprowadzania (nie we wszystkich przypadkach) składek na ubezpieczenie emerytalne, obowiązkowego (w zależności od zawodu)
ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków itp. W przypadku usług rzemieślniczych trzeba dodatkowo zarejestrować się w izbie rzemieślniczej oraz, jeśli to jest konieczne dla danego
zawodu, uzyskać wpis na listę rzemieślników. W tym drugim przypadku trzeba uprzednio przeprowadzić procedurę uznania polskich kwalifikacji zawodowych; na podstawie praktyki w zawodzie względnie posiadanych świadectw mistrzowskich i czeladniczych lub świadectw
szkolnych. Informacji na ten temat udziela Departament Przedsiębiorczości w Ministerstwie Gospodarki i Pracy. Po skompletowaniu dokumentów, wniosek o uznanie kwalifikacji składa się w ministerstwach ds. gospodarczych poszczególnych krajów związkowych RFN (ministerstwa
mogą scedować gestię przyjmowania wniosków na miejscowe izby rzemieślnicze).
Jeśli nawet wszystkie formalności zgłoszeniowe są dokonane prawidłowo to nie mniej istotnym
jest przestrzeganie warunków jakim musi odpowiadać prowadzona działalność gospodarcza,
między innymi czy jest ona samodzielna. W przeciwnym wypadku praca wykonywana na rzecz zleceniodawcy praca zostanie uznana za działalność pozornie samodzielną. Udowodnienie
takiego zarzutu przez organ kontrolujący powoduje uznanie, że w rzeczywistości nie jest
świadczona usługa, lecz że zleceniobiorcę i zleceniodawcę łączy faktycznie stosunek
pracy, w tym przypadku nielegalnej, gdyż bez posiadania pozwolenia na pracę wymaganego
w czasie obowiązywania rozwiązań przejściowych wobec obywateli polskich w dostępie do niemieckiego rynku pracy.
Najważniejszymi cechami samodzielnie prowadzonej działalności gospodarczej
jest wykonywanie prac we własnym imieniu i na własny rachunek,
bez zewnętrznego kierownictwa, dysponowanie własnym biurem, ewentualnie warsztatem w zależności od rodzaju zgłoszonej działalności oraz odpowiednim sprzętem i wyposażeniem
(biurowym i/lub warsztatowym); ze sprzętu zleceniodawcy można korzystać tylko na podstawie umowy użyczenia (w tym czasie z tego sprzętu nie może korzystać zleceniodawca).
Dla oceny, czy oficjalnie zgłoszona działalność gospodarcza nie jest w istocie tylko pozorną, zwłaszcza gdy wykonuje się prace na miejscu u klienta-zleceniodawcy, bierze się pod
uwagę jeszcze inne kryteria.
Podejrzenie jest uzasadnione, jeśli:
- prowadząc działalność w zasadzie wykonuje się stale zlecenia
tylko jednego zleceniodawcy;
- zleceniodawca regularnie zleca wykonanie tych samych czynności
pracownikom na stałe u siebie zatrudnionym
- nie zauważa się w czynnościach osoby prowadzącej działalność oznak działania
przedsiębiorcy, np. brak samodzielnego decydowania o warunkach zakupu i sprzedaży,
wykorzystaniu kapitału i maszyn;
- prace, które wykonuje się u zleceniodawcy są w zasadzie porównywalne z tymi,
które przedsiębiorca wykonywał, gdy był (jeśli taki przypadek miał miejsce) jeszcze
zatrudniony u tego zleceniodawcy na podstawie umowy o pracę;
-pracuje się u zleceniodawcy według jego "organizacji pracy" i jego "godzin pracy";
-otrzymuje się wynagrodzenie za nadgodziny;
-ma się zakaz wykonywania usług u innych zleceniodawców.
W związku z powyższym zaleca się, z jednej strony prawidłowe dopełnienie formalności i przestrzeganie obowiązujących w RFN zasad prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej a z drugiej, krytyczne podejście do propozycji firm pośredniczących.
Zdarza się, jak wynika z informacji przychodzących z RFN, że dla obniżenia kosztów własnych rejestrują one dużą grupę osób, mających być właściwie odrębnymi podmiotami gospodarczymi
pod jednym adresem. Co więcej, proponują im wykonywanie usług u jednego i tego samego zleceniodawcy a sam zleceniodawca wyznacza im sztywny czas pracy. Następnie pośrednik
udostępnia kwaterę, organizuje transport, pośredniczy w rozmowach ze zleceniodawcą.
W takiej sytuacji osoba zwerbowana przez pośrednika może nie być świadoma, że nie jest
podmiotem samodzielnie prowadzącym działalność i samodzielnie wykonującym usługę,
ale że została bezpośrednio włączona w proceder niosący surowe sankcje karno-skarbowe
w RFN. Wydaje się słusznym pogląd, że rozważając działalność zagranicą lepiej najpierw
założyć i prowadzić działalność gospodarczą w kraju a sporadyczne zlecenia z zagranicy
wykonywać na zasadzie usługi świadczonej "transgranicznie".
Dopiero po nabraniu odpowiedniego doświadczenia ostatecznie zastanowić się nad
podjęciem stałej działalności w danym kraju biorąc pod uwagę wyżej wymienione kryteria.
Podstawą realizacji usługi musi być właściwie sformułowany kontrakt, z określonym
początkiem i końcem zakresu wykonywanej usługi w ramach wyznaczonego terminu.
Z samej swojej istoty, usługa winna mieć charakter przejściowy, okazjonalny.
Szczegółowych informacji dotyczących podejmowania i prowadzenia działalności
gospodarczej zagranicą oraz wykonywania zagranicą usług udzielają
Wydziały Ekonomiczno-Handlowe polskich Ambasad.
Opr. Jerzy Idzikowski - Ministerstwo Gospodarki i Pracy Czerwiec 2005
